Een beurs om lief te hebben

Het vertrouwen in de beurs is ongekend laag. Veel beleggers hebben de waarde van hun investeringen zien verdampen. Een nieuw initiatief wil inzichtelijk maken dat waarde draait om meer dan geld. Met de zogeheten Maatschappelijke Exchange (MAEX) moet de sociale impact van buurtinitiatieven en wijkondernemingen zichtbaar worden.

Bedenker van de MAEX is Kracht in NL, katalysator van de participatiesamenleving. Kracht in NL wilde een index waardoor ‘de onzichtbare krachten in de maatschappij’ kunnen worden gesteund. Het resultaat: een index die niet als ranglijst wordt gepresenteerd, maar die – in de woorden van Bart van der Werf, mede-oprichter van Innovation Booster, die het plan uitvoerde – ‘gewoon laat zien, zonder waardeoordeel, wat je doet en wie je helpt’.

De basis voor de MAEX is het werk van Manfred Max Neef, een Chileense econoom die negen menselijke behoeften identificeerde, waaronder begrip, vrijheid en ontspanning. Via de MAEX wordt zichtbaar in hoeverre initiatieven voldoen aan deze behoeften. Een belangrijke graadmeter daarbij is het bereik. Dat bereik wordt niet alleen opgevat als het aantal mensen dat met een initiatief wordt bediend, maar omvat ook de vrijwilligers. Immers, volgens Max Neef behoort participatie eveneens tot de negen behoeften.

De MAEX kan nuttig zijn wanneer een buurtinitiatief of wijkonderneming geld, materialen of inzet nodig heeft om door te gaan of te groeien. Een officiële aanvraag bij een fonds kan niet zonder doorrekening van de impact, wat veel tijd en geld kost. Of je vult een vragenlijst in van tientallen pagina’s die eigenlijk is bedoeld voor grote organisaties. ‘Daar zit je als vrijwilliger helemaal niet op te wachten’, meent Van der Werf. ‘Dat gaat veel te ver voor mensen die soms maar een paar duizend euro nodig hebben.’

Daarentegen komt de MAEX tot stand door eenvoudige enquêtes. Voor de testfase had Kracht in NL dertig initiatieven benaderd; binnen drie dagen waren vrijwel alle vragenlijsten keurig ingevuld weer teruggestuurd. ‘Daaruit blijkt enthousiasme’, concludeert Silvia de Ronde Bresser, mede-oprichter van Kracht in NL. Vanaf 1 april gaat de MAEX officieel van start. Dan kunnen overheden op alle niveaus, grotere bedrijven en fondsen daar terecht om te bepalen welk van deze initiatieven ze zouden willen steunen. De Ronde Bresser verwacht dat aan het einde van het jaar zo’n duizend initiatieven op de MAEX staan vermeld.

Een daarvan is Corgo sos, een kledingzaak in een Haagse migrantenwijk. De kleding is tweedehands, maar hangt netjes gewassen en gestreken aan rekken of ligt keurig opgevouwen in kasten. Dat is het werk van zes vrouwelijke vrijwilligers, die hier de kans krijgen om te ontsnappen aan hun sociale isolement. Er is een aparte ruimte in de winkel voor advies aan vrouwen die bijvoorbeeld thuis problemen hebben of financieel aan de grond zitten.

De zaken lopen op zich goed, maar Corgo sos zou wel wat meer willen opknappen. Dat komt er niet van, want ze zitten er antikraak. Dat scheelt geld, maar je kunt zo opeens te horen krijgen dat je eruit moet. Dat zou niet voor het eerst zijn. ‘Het geeft een enorme toestand’, zegt Margôt Scholten, die de zaak anderhalf jaar geleden opzette met haar zus. ‘Het kost geld, tijd en energie. Je rijdt zó tig keer met je vrijwilligers heen en weer.’

Daarom hoopt Scholten dat een notering aan de MAEX een vastgoedontwikkelaar of woningcorporatie ertoe aanzet om Corgo sos op weg te helpen met een vaste, betaalbare ruimte. Want Scholten wil en kan best huur betalen: niet de hoge huur van een winkelpand op een A-locatie, maar als er met haar wordt meegedacht, zijn er wel mogelijkheden. ‘Wij hebben een concept waarmee we geld verdienen en ons handje niet steeds hoeven op te houden’, zegt Scholten met zelfvertrouwen. ‘Ik hoop dat de MAEX dat in beeld zal brengen.’

Laetitia Smits van Oyen, verbonden aan de TU Delft, heeft bij de totstandkoming van de MAEX advies gegeven. ‘De afgelopen jaren telde maatschappelijk rendement niet mee, omdat het onmeetbaar was’, zegt ze. ‘De MAEX is een heel erg goed initiatief om dat te veranderen.’ | Marco Visscher

Lees meer over Kracht in NL en de verschillende organisaties die bij Kracht in NL zijn aangesloten op theoptimist.nl/krachtinnl

Geef een reactie