‘Als we dit winnen, gaat er echt iets veranderen in de wereld’

Een beetje beduusd nog staat Marjan Minnesma na afloop in de rechtszaal om zich heen te kijken. Alles is gezegd wat gezegd moest worden, nu is het aan de rechter. Op 24 juni zal hij zijn vonnis uitspreken: gaat hij Nederland verplichten om een effectiever klimaatbeleid te voeren? Dat was de inzet van de rechtszaak die zij begon, als directeur van stichting Urgenda, met de steun van 886 burgers. ‘Als we dit winnen, gaat er echt iets veranderen in de wereld’, zegt Minnesma beslist.

In 2013 daagde Urgenda de staat. De organisatie nam een gewaagd standpunt in: de Nederlandse staat doet onverantwoord weinig om klimaatverandering tegen te gaan, en daarom moet de rechter ingrijpen. Het is de eerste keer dat burgers in Europa de overheid voor de rechtbank aanspreken op de gevaarlijke gevolgen van klimaatverandering. Urgenda beroept zich onder meer op artikel 21 van de grondwet, waarin staat dat ‘de zorg van de overheid gericht is op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu.’ Op dinsdag 14 april stonden de advocaten van beide partijen tegenover elkaar in de rechtszaal in Den Haag. The Optimist was erbij.

Het viel meteen op. De hele zitting lang spraken de advocaten van beide partijen volledig langs elkaar heen. Ironisch genoeg werd wel geconstateerd dat de partijen het op één punt toch eens zijn: dat klimaatverandering een feit is.

Twee uur lang spraken de twee raadsmannen van Urgenda – Roger Cox en Koos van den Berg – over het ‘gebrekkige Nederlandse klimaatbeleid’. Ze hekelden het Nederlandse beleid, dat zich meet aan de minimale Europese eisen. De staat zou de Nederlandse uitstoot van CO2 al voor 2020 drastisch moeten verminderen, tot het niveau dat door wetenschappers is vastgesteld: 40 procent ten opzichte van het niveau van 1990. Nu stevent Nederland af op een reductie van 14 tot 17 procent in 2020. En dat terwijl landen als Denemarken, Duitsland, Engeland en Zweden wel veel strenger nationaal beleid voeren. ‘We koersen op een temperatuurstijging van 2 graden celsius in 2050. De gevolgen daarvan zijn catastrofaal’, sprak Cox.

‘Het klimaatdossier zit politiek al jarenlang op slot’, voegde Van den Berg toe. ‘Het wordt beheerst door het ‘na-u’ verweer. Ík wil wel, maar na hem en hem en haar.’ In het geval van Nederland wordt regelmatig ten onrechte naar China verwezen, zei hij. ‘Terwijl die per capita minder CO2 uitstoten dan Nederland.’ Hij richtte zich in een emotionele boodschap tot de rechter: ‘Een uitspraak van de rechter doorbreekt de status quo.’ Van den Berg benadrukte dat een uitspraak in deze zaak politici ervan kan doordringen dat het nalaten van actie ondernemen bij dreigend gevaar niet zomaar zonder consequenties is. ‘De staat is niet diegene die rijdt, maar wel diegene die vanuit de bijrijdersstoel zit mee te sturen. Dus ook diegene die brokken veroorzaakt.’

De twee landsadvocaten – Bert-Jan Houtzagers en Edward Brans – verzetten zich hevig tegen de suggestie dat via de rechter zou kunnen worden afgedwongen hoeveel CO2-uitstoot er precies beperkt moet worden, en dat de rechter overheidsbeleid zou moeten beïnvloeden. ‘Dit debat moet eigenlijk in een politieke context plaatsvinden’, zei Brans. Daarnaast veroordeelden de landsadvocaten het beeld dat ‘de staat alleen maar achterover hangt, en alsof we alleen maar wachten op beleid vanuit Europa.’ Ze noemden onder meer het energie-akkoord als voorbeeld van ambitieus beleid. Ze zwakten ook de invloed af van Nederland, op internationaal niveau. ‘Klimaatverandering is een mondiaal probleem, dat een mondiale aanpak vergt’, zei Houtzagers.

Minnesma kwam niet aan het woord tijdens de rechtszaak. ‘Maar als ik zelf had mogen spreken, had ik de omvang van het probleem benadrukt’, zegt ze. ‘Als je dát tot je door laat dringen, dan moet je het toch wel in je tenen voelen.’ Ze benadrukt dat Nederland niet naar anderen moet wijzen, maar dat het tijd is om zelf verantwoordelijkheid te nemen.

Vanaf nu is het tot aan 24 juni afwachten. ‘We hadden in ieder geval een goed pleidooi’, zegt Minnesma. Maar ze weet ook dat een goed pleidooi in deze zaak niet genoeg is. Vastbesloten voegt ze toe: ‘Het vereist moed, een bepaald type mens om in deze zaak een oordeel te vellen.’

Commentaar

  1. Rob

    Ik ben benieuwd wat hier de uitspraak zal zijn. Alleen focussen op de reductie van CO2 met als hoop dat de opwarming van de aarde minder snel zal gaan heeft volgens diverse wetenschappers geen zin. Het bestrijden van klimaatverandering heeft totaal geen zin als je het mij vraagt. Door de eeuwen heen is het klimaat veranderd, ook voor de industriële revolutie. De wereld dient te accepteren dat klimaatverandering een feit is en dat het aan de mensheid is om de gevolgen hiervan te beperken. Eco-tax in welke vorm dan ook voor bedrijven en of consumenten is enkel en alleen goed voor de industrie die zich bezig houd met deze zinloze bestrijding van CO2 uitstoot en verder alleen een rem op de economie. Steek het geld in dijkverhogingen duurzame energie en het bestrijden van schadelijke uitstoot die direct een bedreiging vormt voor de volksgezondheid en stop eens om alleen maar CO2 aan te pakken! Als je ademt stoot je ook CO2 uit. 290 kg per jaar zelfs en de sportievelingen onder ons nog meer. Moeten

Geef een reactie